دو نوع اصلی پمپ در صنایع مختلف وجود دارند که پمپهای سانتریفیوژ و جابهجایی مثبت هستند. تفاوت اصلی این دو قطعه، مربوط به غلظت و ویسکوزیته سیالات مورد پمپاژ میشود. علاوه بر این، عوامل دیگری مانند کارایی، ساختار، نحوه عملکرد و کاربردها، میان این دو نوع پمپ تفاوتهایی را ایجاد میکنند. بهعنوان مثال، مدل های ویسکوز در کشاورزی، آتشنشانی و موارد مشابه کاربرد دارند؛ درحالیکه نمونههای جابهجایی مثبت معمولاً در صنایع دارویی، غذایی و دیگر صنایع حساس مورد استفاده قرار میگیرند. بااینحال، شباهتهایی نیز بین این دو نوع وجود دارند؛ از جمله وظیفه اصلی آنها پمپاژ سیالات است. این نوع پمپ ها از دسته پمپ های هیدرولیک صنعتی است. در ادامه، به بررسی انواع تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت خواهیم پرداخت.
پمپ سانتریفیوژ چیست؟
پمپ هیدرولیک سانتریفیوژ یا گریز از مرکز، نوعی پمپ صنعتی است که وظیفه انتقال و پمپاژ سیالات را برعهده دارد. این تجهیز از نیروی گریز از مرکز استفاده میکند و سیال را از یک نقطه به نقطه دیگر انتقال میهد. درواقع، با چرخش یک پروانه، سیال بهسمت خارج پرتاب شده و بهدلیل ایجاد اختلاف فشار، سیال به حرکت درمیآید.
درواقع، بهمنظور سرعت بخشیدن به انتقال سیال و همچنین افزایش فشار، از پروانه استفاده میشود. در این نوع پمپها اجزای مختلفی وجود دارند که از جمله آنها باید به پروانه، محفظه پروانه، شفت، پوسته و الکتروموتور اشاره کرد. این تجهیزات در صنایع شیمیایی، نفت، آتشنشانی، تصفیه فاضلاب و موارد دیگر مورد استفاده قرار میگیرند. در این نوع پمپها، جریان بهصورت پیوسته بوده که این خود تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت را بیان میکند.
پمپ جابهجایی مثبت چیست؟
اجزای موجود در پمپهای جابهجایی مثبت شامل پیستون، پلانجر، چرخدنده، روتور و موارد دیگر هستند. این تجهیزات با حبس کردن حجم مشخصی از سیال در درون یک محفظه و همچنین حرکت دادن سیال بهسمت خروجی، باعث به حرکت درآمدن و جابهجا شدن سیال میشوند.
از آنجا که این دستگاهها میتوانند در هر سیکل کاری، حجم معینی از سیالات را منتقل کنند، پس برای انتقال سیالات ویسکوزیته یا با دقت بالا، عملکرد مطلوبی را از خود نشان میدهند. آنها در دو نوع رفتوبرگشتی و چرخشی موجود هستند که تنها در ساختار، تفاوت اندکی با یکدیگر دارند. علاوه بر این، این پمپها جریان ضربانی یا گسسته دارند و تنها در برخی از طراحیهای خاص، ضربان در انتقال سیال را کاهش دادهاند.
تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت
این دو نوع پمپ دارای تفاوتهای گستردهای هستند که از جمله آنها میتوان به تفاوت در ساختار، ویسکوزیته سیالات و موارد دیگر اشاره کرد. در ادامه به این فاکتورها میپردازیم.
- تفاوت در نحوه عملکرد: پمپ سانتریفیوژ از پروانه برای به جریان درآوردن سیال استفاده میکند، اما نوع جابهجایی مثبت، با اجزای رفتوبرگشتی مانند دیافراگم، حرکت سیال را بهوجود میآورد.
- تفاوت در ساختار: مدل جابهجایی مثبت ساختاری پیچیدهتر دارد و از قطعات گریز از مرکز بیشتری بهره میبرد.
- تفاوت در ویسکوزیته: پمپهای سانتریفیوژ برای پمپاژ کردن سیالات و مایعات رقیق و با ویسکوزیته کم کارایی دارند. علاوه بر این، سرعت جریان با افزایش ویسکوزیته کاهش پیدا میکند که این فاکتورها در مدلهای جابهجایی مثبت برعکس هستند.
- تفاوت در کارایی: در نمونههای گریز از مرکز، سرعت جریان با تغییر فشار، تغییر مییابد، اما در مدلهای رفتوبرگشتی، سرعت جریان ثابت باقی میماند و تغییر نمیکند.
- تفاوت در کاربرد: در لیست تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت، نباید کاربرد آنها را نادیده گرفت. از آنجا که فاکتورهایی نظیر دمای کاری، وجود ذرات جامد در سیال یا اسیدی و بازی بودن مایع و موارد دیگر اهمیت دارند، پس نوع کاربرد پمپ نیز مؤثر است. بهطور کلی، نوع گریز از مرکز بهدلیل کارکرد با دبی بالا، برای استفاده در حوزههای آتشنشانی، صنعتی، کشاورزی و… مناسب است. در مقابل، مدل رفتوبرگشتی بهدلیل انتقال سیالات غلیظ، در زمینههای شیمیایی، دارویی و موارد دیگر کارایی دارد.
- منحنی عملکرد: پمپهای سانتریفیوژ دارای منحنی هد-دبی هستند و میتوانند با تغییر مقاومت سیستم، نقطه کاری پمپ را نیز تغییر دهند.
- دیگر تفاوتها: میزان فرسودگی بیشتر نمونه جابهجایی مثبت یا هزینه بیشتر در تعمیر و نگهداری آن، از دیگر تفاوتهای موجود هستند. نکته دیگر این است که در صورت استفاده از مواد حساس، نباید از پمپ گریز از مرکز استفاده کرد؛ زیرا پروانه به مواد موجود صدمه وارد میکند.
شباهت پمپ سانتریفیوژ و پمپ جابهجایی مثبت
خالی از لطف نیست که در کنار تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت، به شباهتهای آنها نیز اشاره کنیم. اصلیترین شباهت، مربوط به وظیفه آنها است. درواقع، هر دو تجهیز وظیفه پمپاژ انواع سیالات را برعهده دارند. علاوه بر این، میتوان آنها را از جنسهای مختلفی تهیه کرد و متریالهای متنوعی را مورد استفاده قرار داد، اما نکته اساسی دیگر در لیست شباهتها، پوشانندگی طیف وسیعی از هد و دبیها در هر دو پمپ است. همچنین، آنها میتوانند سیالات با دماها یا جنسهای مختلف را نیز پمپاژ کنند.
پمپ سانتریفیوژ جزء آن دسته از تجهیزاتی است که از نیروی گریز از مرکز بهره میبرد تا سیال را انتقال دهد. این در حالی است که نوع جابهجایی مثبت از حبس کردن حجم مشخصی از سیالات کمک میگیرد تا سیال را پمپاژ کند که این تنها یکی از تفاوتهای موجود میان آنها است. در لیست تفاوت پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت، باید به موارد دیگری نظیر کاربرد، کارایی، ویسکوزیته، ساختار و دیگر موارد نیز اشاره کرد. شما میتوانید این تجهیزات را بهسادگی از مجموعه ما، تجارت صنعت، تهیه کنید. اصلیترین نکته، بالا بودن کیفیت آنها است که این امکان را به شما میدهد تا بتوانید در طولانیمدت از آنها بهره ببرید.
